Van creatief atelier naar een circulaire keten met impact
Wat begon met het maken van tassen en herinneringsboeken van hergebruikt leer in een atelier aan huis, groeide uit tot een veel grotere missie. Femke Mostert wil voorkomen dat waardevolle materialen worden weggegooid én zorgen dat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om mee te doen. Met La Femme Qui Rit gaf ze haar ideeën voor het eerst vorm. Inmiddels werkt ze samen met partners aan een circulaire keten voor leer uit afgedankte meubels. Benieuwd hoe Femke haar missie verder uitbouwde met hulp van Qredits? Lees haar verhaal.
Femke volgde de kunstacademie, maar koos daarna voor werk waarin ze mensen kon begeleiden. Ze werkte onder andere als coach op het gebied van arbeid en re-integratie. Toch bleef de behoefte om zelf iets te creëren. In 2020 schreef ze La Femme Qui Rit in bij de KVK. Vanuit haar atelier maakte ze producten van hergebruikt leer, zoals handtassen, hondenriemen en treasure books: boekjes waarin mensen hun herinneringen kunnen bewaren. De ontwerpen waren bewust eenvoudig. Femke wilde dat ook anderen ze konden maken. Ze werkte samen met naaisters en bood vrouwen die na ziekte of vanuit een uitkering weer werkervaring wilden opdoen een veilige plek om hun ritme op te bouwen.
“Ook wanneer iemand niet een hele dag of volledige werkweek kan werken, kan diegene nog steeds van waarde zijn. Iedereen heeft talenten en verdient een kans om mee te doen.”
De missie van Femke bestaat uit drie onderdelen: circulair, sociaal en creatief. Die elementen zijn volgens haar niet van elkaar los te zien. Circulair ondernemen betekent voor haar dat bestaande materialen zo lang mogelijk worden gebruikt. “Er is al zoveel materiaal op de wereld. Waarom zouden we steeds iets nieuws produceren als we kunnen werken met wat er al is?” Maar een product is volgens Femke pas echt duurzaam als ook de sociale kant wordt meegenomen. “Je kunt een duurzaam product maken, maar als je mensen uitsluit, vergeet je een belangrijk onderdeel van duurzaamheid.” Creativiteit gaat voor haar bovendien verder dan iets moois maken.
Het betekent ook anders naar problemen kijken, partijen verbinden en bestaande materialen opnieuw waarde geven.
Toen Femke begon, had ze een duidelijke visie, maar nog weinig ervaring met ondernemen. Ook had ze professionele machines nodig om haar plannen uit te voeren. Via Qredits kreeg ze een Sociaal Krediet. Daarmee kon ze investeren in industriële apparatuur en haar onderneming professioneel opstarten.
“Dankzij het Sociaal Krediet kon ik direct goede machines aanschaffen. Zonder die financiering had ik die stap niet kunnen zetten.” Femke is daarnaast dankbaar voor de persoonlijke begeleiding van Qredits. Ze kreeg ondersteuning van bedrijfsadviseur Mirjam van Duijn en maakte gebruik van coaching en trainingen. “Ik was kunstenaar en coach, maar wist nog niet hoe je een bedrijf opbouwt".
De combinatie van financiering en begeleiding gaf haar niet alleen praktische kennis, maar ook vertrouwen in haar eigen ondernemerschap.
Een belangrijk keerpunt ontstond tijdens een circulair ketenproject rond afgedankte banken. Verschillende onderdelen van een bank kunnen opnieuw worden gebruikt. Zo kan schuim worden verwerkt tot bijvoorbeeld sportmatten of isolatiemateriaal. Voor het leer bestond nog nauwelijks een bestemming. Toen vroeg de gemeente Breda of Femke iets kon doen met duizend kilo leer uit afgedankte meubels. “Ik dacht eerst: dat haal ik wel naar mijn atelier en daar maak ik iets moois van. Maar duizend kilo is natuurlijk veel te veel voor één persoon. Toen besefte ik dat ik het anders moest aanpakken.”
Femke besloot niet langer alleen eindproducten te maken. Samen met twee partners begon ze leer uit afgedankte meubels te verzamelen, te verwerken en als grondstof beschikbaar te maken voor andere ontwerpers en bedrijven.
Zo kan het materiaal op veel grotere schaal opnieuw worden gebruikt.
De werkwijze begint bij milieustraten en afvalverwerkers. Banken en sofa’s worden ingezameld en uit elkaar gehaald. De bruikbare materialen worden gescheiden, waarna het leer naar een sociaal ontwikkelbedrijf gaat. Daar verwijderen medewerkers de stiksels en maken zij het leer schoon. Vervolgens wordt het gesorteerd op kleur, formaat en kwaliteit. Daarna is het klaar voor een tweede leven en kan het worden verkocht aan makers, ontwerpers en productiebedrijven. “Ieder bedrijf dat nu nieuw leer gebruikt, kan in principe een klant van ons worden.” Door deze aanpak kan Femke veel meer impact maken dan alleen vanuit haar eigen atelier. Leer dat anders mogelijk wordt verbrand, krijgt een nieuwe bestemming. Tegelijkertijd ontstaat passend en waardevol werk voor mensen die niet altijd in een reguliere werkomgeving terechtkunnen.
“Mijn persoonlijke missie is om zoveel mogelijk impact te maken. In mijn eigen atelier kon ik mooie dingen maken, maar door samen te werken kan ik meer materiaal redden en meer mensen waardevol werk bieden.”
Door de groei van haar missie veranderde ook Femkes eigen rol. La Femme Qui Rit staat nu meer op de achtergrond. Waar ze vroeger vooral zelf producten maakte, houdt ze zich tegenwoordig bezig met processen, samenwerkingen en het verbinden van organisaties. De ene dag bezoekt ze een sociaal ontwikkelbedrijf, de andere dag spreekt ze met gemeenten, afvalverwerkers, ontwerpers of mogelijke afnemers.
“Ik heb geleerd dat ik niet alles zelf hoef te doen. Mijn kracht zit in het verbinden van mensen en organisaties. Door samen te werken, kunnen we veel meer bereiken.”
De volgende uitdaging is het reinigen van grotere hoeveelheden leer. Dat gebeurt nu nog grotendeels met de hand. Het werk is zwaar, tijdrovend en daardoor niet voor iedereen toegankelijk. Femke wil daarom investeren in machines die het reinigen sneller en lichter maken. De medewerkers blijven nodig voor het controleren, sorteren en verwerken van het materiaal, maar het zwaarste deel van het werk wordt eenvoudiger. “Een machine vervangt de mensen niet. De machine helpt hen. We kunnen meer leer verwerken en het werk wordt ook toegankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking.”
Zo komen haar circulaire en sociale missie opnieuw samen: meer materiaal krijgt een tweede leven en meer mensen kunnen op hun eigen tempo betekenisvol werk doen.
Femke had bij de start van La Femme Qui Rit niet kunnen voorspellen hoe haar onderneming zich zou ontwikkelen. Haar atelier was het beginpunt, maar niet het eindstation. “Je mag je strategie veranderen. Soms werkt iets niet of ontdek je dat het anders beter kan. Ondernemen betekent dat je blijft leren, hulp durft te vragen en bijstuurt.” De toekomst draait voor Femke om opschalen en verbinden. Ze wil met meer gemeenten, afvalverwerkers, sociale ontwikkelbedrijven en afnemers samenwerken. Haar doel is helder: hergebruikt leer moet een vanzelfsprekend alternatief worden voor nieuw leer.
“Waardevol materiaal mag niet worden weggegooid. En waardevolle mensen mogen niet aan de zijlijn blijven staan.”
